«Ελευθερία : Η αρχή και το τέλος»

ΕΠΙΓΝΩΣΗ

(...)
Εκείνο που ασφαλώς έχει σημασία είναι το να έχουμε επίγνωση χωρίς εκλογή, γιατί η εκλογή δημιουργεί σύγκρουση. Αυτός που εκλέγει βρίσκεται σε σύγχυση και γι' αυτό διαλέγει. Αν δεν είναι σε σύγχυση, δεν υπάρχει εκλογή. Μόνο εκείνος που βρίσκεται σε σύγχυση εκλέγει τι πρέπει να κάνει ή τι δεν πρέπει να κάνει. Ο άνθρωπος που είναι ξεκάθαρος και απλός δεν εκλέγει. Εκείνο που είναι, είναι. Η δράση που βασίζεται σε μια ιδέα είναι προφανώς η δράση της εκλογής, και αυτή η δράση δεν είναι απολυτρωτική, απεναντίας, δημιουργεί μόνο πρόσθετη αντίσταση, πρόσθετη σύγκρουση, ανάλογα με την προσχηματισμένη ιδέα που την προκάλεσε.

Εκείνο συνεπώς που έχει σημασία είναι το να έχετε επίγνωση την κάθε στιγμή, χωρίς να συσσωρεύετε την πείρα που φέρνει η επίγνωση. Γιατί τη στιγμή που συσσωρεύετε, έχετε επίγνωση μόνο σύμφωνα μ' αυτή τη συσσώρευση, σύμφωνα μ' αυτό το υπόδειγμα, μ' αυτή την πείρα. Δηλαδή η επίγνωσή σας καθορίζεται από την συσσώρευση που έχετε κάνει, και συνεπώς δεν υπάρχει πια παρατήρηση, αλλά μόνο μετάφραση. Όπου υπάρχει μετάφραση, υπάρχει εκλογή, και η εκλογή δημιουργεί σύγκρουση. Στη σύγκρουση, δεν μπορεί να υπάρχει κατανόηση.

Η ζωή είναι ζήτημα σχέσεων. Και για να καταλάβουμε αυτή τη σχέση που δεν είναι στατική, θα πρέπει να έχουμε μιαν ευλύγιστη επίγνωση, μια επίγνωση ζωντανά παθητική, όχι επιθετικά ενεργητική. Καθώς είπα, αυτή η παθητική επίγνωση δεν έρχεται με κανένα είδος πειθαρχίας, με καμμιάν εξάσκηση. Είναι το να έχει κανείς απλώς και μόνο επίγνωση, την κάθε στιγμή, των σκέψεών του και των αισθημάτων του, και όχι μόνο όταν είναι ξύπνιος. Γιατί θα δούμε, καθώς εμβαθύνουμε περισσότερο, ότι αρχίζουμε να έχουμε όνειρα, ότι αρχίζουμε να βγάζουμε στην επιφάνεια όλων των ειδών τα σύμβολα που τα μεταφράζουμε ως όνειρα. Έτσι ανοίγουμε τη θύρα στο κρυμμένο, που γίνεται το γνωστό. Αλλά για να βρούμε το άγνωστο, πρέπει να πάμε πέρα από την πόρτα - ασφαλώς αυτή είναι η δυσκολία μας.

Η πραγματικότητα δεν είναι κάτι που μπορεί ο νους να γνωρίσει, γιατί ο νους είναι το αποτέλεσμα του γνωστού, του παρελθόντος. Επομένως ο νους πρέπει να κατανοήσει τον εαυτό του, τη λειτουργία του, την αλήθεια του, και μόνο τότε είναι δυνατόν να υπάρξει το άγνωστο.
 
     
Η Μεταφυσική στον Κ.Π. Καβάφη...*